Không gian giao thoa giữa nghệ thuật tỉnh thức và di sản hội họa dân tộc
“Sen Đầu Hạ IX” là chương trình quy mô do nhóm Họa sĩ Phật tử Mặc Hương phối hợp cùng các họa sĩ thuộc Trung tâm UNESCO Hà Nội tổ chức. Vượt lên trên khuôn khổ của một buổi trưng bày mỹ thuật thông thường, triển lãm mở ra một cõi đi về của tâm hồn – nơi cái đẹp gắn liền với sự tỉnh thức, chánh niệm và chiều sâu tâm linh Phạn ngữ.
Triển lãm quy tụ 55 tác phẩm đến từ 37 họa sĩ, tạo nên một bức tranh toàn cảnh phong phú về chất liệu như sơn dầu, lụa, màu nước, acrylic, điêu khắc và đặc biệt là sơn mài. Sự xuất hiện của các tác phẩm chất liệu sơn mài tại đây một lần nữa khẳng định sức sống bền bỉ và sự tiến hóa không ngừng của chất liệu thuần Việt này, hòa chung dòng chảy của Hành trình 100 năm kỷ nguyên hội hoạ sơn mài Việt Nam từ đầu thế kỷ XX cho đến nay.
Ảnh 1. Tranh sơn dầu: Lục độ mẫu Tara – Họa sỹ Nguyễn Thị Nhàn
Sự đa dạng trong ngôn ngữ biểu đạt và cảm thức thiền định của người nghệ sĩ
Các sáng tác tại triển lãm thể hiện một dải phổ phong phú về ngôn ngữ mỹ thuật. Người xem có thể tìm thấy sự tĩnh tại trong các bức họa tả thực truyền thống, sự phóng khoáng trong trường phái trừu tượng, hay những chiêm nghiệm mới mẻ qua biểu đạt đương đại và nghệ thuật đồng hiện.
Mỗi tác phẩm tại “Sen Đầu Hạ IX” được ví như một đóa sen mang sắc thái riêng biệt, phản chiếu nội tâm tu tập và cảm thức thiền định độc bản của người nghệ sĩ. Đáng chú ý, các tác phẩm sơn mài tham gia triển lãm đã thể hiện kỹ thuật xử lý chất liệu điêu luyện, vừa giữ được sự trầm mặc, sâu thẳm của sơn ta truyền thống, vừa mang hơi thở phóng khoáng của thời đại. Điều này minh chứng cho sự kế thừa hoàn hảo những tinh hoa được đúc kết từ Hành trình 100 năm kỷ nguyên hội hoạ sơn mài Việt Nam, nơi các thế hệ họa sĩ liên tục tìm tòi để đưa chất liệu mỹ nghệ truyền thống thành ngôn ngữ hội họa hàn lâm.
Ảnh 2. Tranh sơn mài: Sen hạ – Họa sỹ Đặng Phương Việt
“Sen đầu hạ” – Bản hòa ca của tâm thức chánh niệm và lòng tri ân
Chia sẻ về ý nghĩa sâu sắc của hoạt động sáng tác này, Thượng tọa Thích Minh Hiền – Phó Trưởng ban Thường trực Ban Văn hóa Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam cho biết, khi người họa sĩ Phật tử vẽ sen, họ không đơn thuần là tái hiện một loài hoa của tự nhiên. Đó là quá trình soi chiếu tâm thức, đưa những trải nghiệm tâm linh vào từng đường cọ.
Mỗi nét bút, mỗi mảng màu được đặt xuống trong trạng thái tỉnh thức đều là một hơi thở chánh niệm, là niềm tri ân sâu sắc dâng lên Đức Từ Phụ nhân ngày Đản sinh của Ngài. Thượng tọa nhấn mạnh:
“Qua ngôn ngữ hội họa, các nghệ sĩ gửi gắm niềm thành kính, biết ơn và khát vọng hướng thiện. Mỗi tác phẩm là một đóa sen tâm, vừa gần gũi với đời sống, vừa mang tinh thần giải thoát, lan tỏa ánh sáng từ bi và trí tuệ”.
Trong mạch cảm xúc ấy, chất liệu sơn mài với quy trình chế tác nghiêm ngặt, đòi hỏi sự kiên nhẫn, mài giũa tỉ mỉ qua từng lớp sơn, lớp vàng, lớp bạc… chính là một hình thức “tu tập” đặc biệt của họa sĩ. Sự kiên trì bồi đắp qua thời gian của dòng tranh này phản chiếu rõ nét tinh thần nhẫn nại và chuyển hóa trong Phật giáo, tạo nên một chương viết rực rỡ cho Hành trình 100 năm kỷ nguyên hội hoạ sơn mài Việt Nam.
Ảnh 3. Tranh sơn mài: Thiên Mã Hương San – Họa sỹ Nguyễn Đức Quang
Ý nghĩa văn hóa và sứ mệnh kết nối cộng đồng thông qua nghệ thuật
Vượt lên trên những giá trị thẩm mỹ hay kỹ thuật tạo hình thông thường, triển lãm “Sen Đầu Hạ IX” một lần nữa khẳng định vai trò cốt lõi của nghệ thuật trong việc đưa tinh thần Phật giáo đến gần hơn với công chúng đương đại. Hội họa và điêu khắc lúc này không còn khoảng cách với người xem, mà trở thành phương tiện thiện xảo truyền tải những thông điệp văn hóa hòa bình, kết nối những tâm hồn đồng điệu hướng tới chân – thiện – mỹ.
Sự kiện diễn ra tại Art Space (42 Yết Kiêu) – cái nôi của mỹ thuật hiện đại Việt Nam – càng làm tăng thêm giá trị biểu tượng. Đây là cơ hội quý báu để công chúng vừa chiêm nghiệm năng lượng bình an mùa Phật đản, vừa nhìn lại chặng đường phát triển rực rỡ của các chất liệu truyền thống, đặc biệt là dấu ấn đậm nét của Hành trình 100 năm kỷ nguyên hội hoạ sơn mài Việt Nam.
Hãy đến và cùng trải nghiệm những khoảnh khắc lắng đọng, khám phá những góc nhìn tâm linh mới mẻ qua lăng kính nghệ thuật tại triển lãm “Sen Đầu Hạ IX” vào cuối tháng 5 này.
Nguồn: Tổng Hợp
