Hành trình 100 năm kỷ nguyên hội hoạ sơn mài Việt Nam
Nền mỹ thuật nước nhà qua mỗi thời kỳ đều ghi dấu những cuộc thể nghiệm chất liệu vô cùng táo bạo của các thế hệ nghệ sĩ. Đi qua những chương sử vàng son của các bậc tiền bối Đông Dương, chất liệu vóc – sơn truyền thống ngày nay đang tiếp tục được các họa sĩ đương đại làm mới, mở rộng biên độ biểu đạt cả về kỹ pháp lẫn đề tài. Trong dòng chảy sống động ấy, triển lãm tranh sơn mài về thế giới trẻ thơ của cặp nghệ sĩ Đoàn Thúy Hạnh và Trần Đình Khương xuất hiện như một nét chấm phá thanh lành, thấm đẫm giá trị nhân văn. Sự kiện không chỉ là lời tự sự về ký ức và tình yêu mà còn là một minh chứng cụ thể cho sức sống bền bỉ, khả năng tự đổi mới của chất liệu di sản trong dòng chảy Hành trình 100 năm kỷ nguyên hội hoạ sơn mài Việt Nam.
Triển Lãm Tranh Sơn Mài Về Thế Giới Trẻ Thơ – Khám Phá Không Gian Nghệ Thuật Đương Đại Đầy Cảm Xúc
Mang tên gọi đầy gợi mở “Song tấu lạ”, triển lãm chung của hai họa sĩ gốc Hà Nội được tổ chức tại Thành phố Hồ Chí Minh từ ngày 24/11 đến 8/12, giới thiệu tới công chúng yêu nghệ thuật hơn 40 tác phẩm hội họa độc đáo được sáng tác theo khuynh hướng hiện thực. Tại không gian này, thế giới tinh khôi của tuổi thơ đan cài hài hòa với những biểu tượng tâm linh, văn hóa truyền thống, mang đến cho người thưởng lãm một hành trình thị giác đầy bất ngờ và giàu chiều sâu tự sự.
1. Bản hòa ca của sự thánh thiện và trong trẻo
Đóng góp phần lớn vào chủ đề cốt lõi của triển lãm, nữ họa sĩ Đoàn Thúy Hạnh mang đến loạt tác phẩm đào sâu vào thế giới nội tâm của trẻ nhỏ qua góc nhìn hiện thực đầy trìu mến. Ở thể loại tranh chân dung, chị bắt trọn những khoảnh khắc đời thường vô cùng sống động của các em bé: từ giây phút tập trung cao độ khi luyện đàn violin, piano cho đến những lúc say sưa tập múa hay hồn nhiên vui chơi trong không gian tự nhiên.
Họa sĩ Đoàn Thúy Hạnh chia sẻ, chị luôn dành một tình cảm đặc biệt cho đề tài trẻ thơ bởi quan niệm các em chính là hiện thân thuần khiết nhất của sự thánh thiện trên thế gian. Qua những nét vẽ tỉ mỉ, màu sắc trong tranh của chị không đứng yên mà chuyển động nhịp nhàng theo không gian gợi mở của bốn mùa luân chuyển, từ đó làm bật lên cảm giác yên bình, ấm áp và chở che. Đi sâu vào biểu cảm nội tâm của các bé gái, người xem có thể dễ dàng chạm vào những cái nhìn bỡ ngỡ, dáng vẻ e ấp làm duyên hay ánh mắt mơ mộng đầy hoài bão.
2. Sự giao thoa giữa con người và thiên nhiên
Bên cạnh nhân vật trung tâm là trẻ em, họa sĩ Đoàn Thúy Hạnh còn khéo léo kết hợp đề tài thiên nhiên thông qua những loài hoa biểu tượng gắn liền với đời sống văn hóa Việt như hoa sen, hoa cúc, loa kèn, ngọc trâm và dâm bụt. Sự xuất hiện của các loài hoa không đơn thuần mang tính trang trí nền mảng, mà mang tính ẩn dụ sâu sắc cho sự đồng điệu của tâm hồn: “Khi vẽ trẻ em, tôi cảm nhận sự thanh thản trong tâm hồn từ tình cảm yêu thương, trong sáng của các bé. Dần dã, tôi tìm thấy điều tương tự ở những loài hoa tôi yêu thích”, nữ họa sĩ tâm sự.
Sự Cách Tân Chất Liệu Và Tính Tiếp Nối Trong Hành Trình 100 Năm Kỷ Nguyên Hội Hoạ Sơn Mài Việt Nam
Điểm làm nên giá trị học thuật cao của triển lãm “Song tấu lạ”, đồng thời khẳng định vị thế của nó trong Hành trình 100 năm kỷ nguyên hội hoạ sơn mài Việt Nam, chính là những tìm tòi mang tính cách tân về mặt chất liệu của các nghệ sĩ tham gia.
Khác biệt hoàn toàn với thể loại sơn mài truyền thống vốn sử dụng tấm vóc gỗ dày dặn và kỹ thuật ủ ẩm mài nước nghiêm ngặt, họa sĩ Đoàn Thúy Hạnh đã chọn cách thử nghiệm sử dụng chất liệu sơn mài trên nền vải canvas. Sự thay đổi cốt tranh này cho phép màu sắc hiển thị tươi sáng hơn, gia tăng tối đa khả năng biểu đạt các chi tiết nhỏ và mở rộng biên độ tương phản sáng – tối trên bề mặt tác phẩm. Đây là một bước đi táo bạo, vừa giữ được độ sâu lắng, đằm thắm vốn có của chất sơn truyền thống, vừa đáp ứng được yêu cầu về độ thanh thoát, nhẹ nhàng khi thể hiện đề tài thế giới trẻ thơ.
Ở một góc nhìn đối thoại đầy thú vị, người bạn đời của chị — họa sĩ Trần Đình Khương — lại mang đến một luồng năng lượng mạnh mẽ qua 31 tác phẩm chuyên sâu về chủ đề loài cá trên nền sơn mài vóc truyền thống. Đối với anh, hình tượng cá chép là nguồn cảm hứng lớn lao, một biểu tượng của sự may mắn, sung túc và gắn kết chặt chẽ với đời sống tâm linh của người Việt từ bao đời nay. Bên cạnh cá chép, anh cũng dành nhiều tâm huyết để tái hiện loài cá chọi — ký ức tuổi thơ của biết bao thế hệ với thân hình độc đáo, màu sắc kỳ ảo cùng bộ vây mềm mại như lụa trôi dưới nước.
Cả hai họa sĩ đều có bệ đỡ học thuật vững chắc từ nôi đào tạo mỹ thuật lớn. Họa sĩ Đoàn Thúy Hạnh (49 tuổi) tốt nghiệp Đại học Mỹ thuật Công nghiệp năm 1995, hiện là hội viên Câu lạc bộ nữ tác giả thuộc Hội Mỹ thuật Việt Nam. Họa sĩ Trần Đình Khương (sinh năm 1972) tốt nghiệp cùng trường và từng là thành viên Ban chủ nhiệm Câu lạc bộ Họa sĩ trẻ. Trải qua gần 30 năm gắn bó sau khi kết hôn, cặp đôi nghệ sĩ vẫn kiên trì đồng hành, chia sẻ niềm đam mê với chất liệu sơn mài và liên tục đóng góp những tìm tòi giá trị cho nền mỹ thuật nước nhà.
Nhìn lại toàn bộ không gian triển lãm, có thể khẳng định rằng việc đưa những đề tài gần gũi, ấm áp như thế giới tuổi thơ hay ký ức bình dị vào sơn mài là một bước đi đầy ý nghĩa. Nó chứng minh rằng chất liệu di sản này không hề bị đóng khung trong những đề tài sử thi hay trang trí cung đình cổ xưa. Sự thăng hoa của cặp họa sĩ trong triển lãm chính là minh chứng sống động cho thấy, bước vào kỷ nguyên mới, Hành trình 100 năm kỷ nguyên hội hoạ sơn mài Việt Nam vẫn đang chuyển mình không ngừng nghỉ, kết nối quá khứ với hiện tại, đưa tâm hồn Á Đông vươn xa bằng ngôn ngữ nghệ thuật độc bản và đầy tính sáng tạo.
Nguồn: Tổng hợp
